2026-cı
ilin noyabr ayının 17-də Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti (AzQAC) və Qızıl Xaç
və Qızıl Aypara Cəmiyyətləri Beynəlxalq Federasiyasının (Beynəlxalq Federasiya)
birgə həyata keçirdiyi və Avropa İttifaqı tərəfindən maliyyələşdirilən
“SAFER-AZ” proqramı (Azərbaycanda təhlükəsiz və dayanıqlı icmalar –
Proqnozlaşdırma, Erkən fəaliyyət və Dayanıqlılığın gücləndirilməsi) çərçivəsində
“Mina və digər partlayıcı sursatların yaratdığı təhlükəsi” mövzusunda dörd
günlük maarifləndirmə təliminə start verildi. Təlim Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti
və Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyi (ANAMA) ilə birgə Hyatt
Regency otelində keçirilir.
Təlimin açılış mərasimində AzQAC-ın İcraçı
katibinin müavini, Miqrasiya şöbəsinin müdiri, Mina və partlamamış hərbi
sursatların təhlükələrinə dair maarifləndirmə layihəsinin koordinatoru Məmməd
Katanov giriş sözü ilə çıxış edərək tədbiri açıq elan etmişdir. O, AzQAC ilə
ANAMA arasındakı uzunmüddətli və səmərəli əməkdaşlığı vurğulamış, Cəmiyyət tərəfindən
mina təhlükəsizliyi üzrə maarifləndirmə sahəsində həyata keçirilən fəaliyyətlərdən
söz açmışdır.
Daha sonra çıxış edən AzQAC-ın İcraçı
katibinin müavini, Sağlamlıq və qayğı şöbəsinin müdiri, SAFER-AZ proqramının
meneceri Səbinə Məhbubi-İran tədbirin “SAFER-AZ” (Azərbaycanda təhlükəsiz və
dayanıqlı icmalar: Proqnozlaşdırma, Erkən fəaliyyət və Dayanıqlılığın gücləndirilməsi)
proqramı çərçivəsində təşkil edildiyini bildirmiş, bu istiqamətin layihənin
mühüm və aktual komponentlərindən biri olduğunu vurğulamışdır. O qeyd etmişdir
ki, SAFER-AZ proqramının əsas mahiyyəti dövlət qurumları ilə sıx əməkdaşlıq
formatında fəaliyyət göstərmək, eləcə də əldə olunan bilik, bacarıq və tövsiyələr
əsasında icmalara zəruri məlumatların ötürülməsini təmin etməkdir.
Tədbir iştirakçıları qarşısında çıxış edən
ANAMA-nın Maarifləndirmə və zərərçəkənlərlə iş şöbəsinin müdiri Ramil Əzizov
mövzunun həyati əhəmiyyətini xüsusi vurğulamış, real təcrübədə baş vermiş hadisələrdə
diqqətçəkən nümunələrdən danışmışdır. O, mina və partlamamış hərbi sursatlarla
bağlı bilik və bacarıqlara yiyələnməyin vacibliyini qeyd edərək, bu maarifləndirici
məlumatların icmalar arasında dəqiq və düzgün şəkildə yayılmasına xüsusi diqqət
yetirməyə çağırmışdır.
Beynəlxalq Federasiyanın ölkə nümayəndəliyinin
rəhbəri Aleksandr Mordovin iştirakçıları salamlayaraq bildirmişdir ki, SAFER-AZ
proqramı əsasən təbii fəlakətlərdən təsirlənən icmaların təhlükəsizliyi və
dayanıqlığının gücləndirilməsinə yönəlsə də, Azərbaycan üçün aktual olan mina və
partlamamış hərbi sursatlar təhlükəsinin də layihəyə daxil edilməsi mühüm əhəmiyyət
daşıyır. O vurğulamışdır ki, Beynəlxalq Federasiya bu istiqamətdə AzQAC-ı dəstəkləməyə
və ölkə daxilində müxtəlif növ fəlakətlər zamanı insanların təhlükəsizliyinin
qorunmasına öz töhfəsini verməyə hər zaman hazırdır.
Rəsmi çıxışlar yekunlaşdıqdan sonra söz tədbirin
aparıcı təlimçiləri, ANAMA-nın Maarifləndirmə və zərərçəkənlərlə iş şöbəsinin
baş mütəxəssisləri Ceyhun Quliyevə və Zamiq Aslanova verildi. İlk gün iştirakçılar partlayıcı sursatların təhlükəsinə
dair maarifləndirmənin (PSTM) əsaslarını öyrəndilər. Mövzular çərçivəsində
iştirakçılara mina, partlamamış hərbi sursat (PHS) və tələ minanın nə olduğu,
onların vurduğu ziyan və yaratdığı sosial-psixoloji nəticələr izah edildi.
PSTM-in məqsədi və əsas təhlükəsizlik qaydaları müzakirə olundu. Günün ikinci
hissəsində əsas təhlükəli ərazilər, risk kateqoriyaları və risklərlə bağlı
davranış nəzərdən keçirildi. İştirakçılara tanış olmayan ərazilərdə davranış
qaydaları, mina görüldükdə və ya təhlükəli əraziyə daxil olduqda “Nə etməli?”
sualının cavabı çatdırıldı. Mina və PHS ilə bağlı geniş yayılmış yanlış fikirlər
də ayrıca müzakirə mövzusu oldu.
Təlimin növbəti günlərində minalanmış ərazilərin
əlamətləri, rəsmi və qeyri-rəsmi xəbərdarlıq işarələri, çəpərləmə və maarifləndirici
lövhələr öyrəniləcək. İştirakçılar mina və PHS nümunələri ilə, həmçinin tələ
qurğuları və kustar üsulla hazırlanmış partlayıcılarla tanış olacaq, şübhəli əşyaya
rast gəldikdə atılacaq addımları və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aşkar
edilmiş xüsusi formaya salınmış partlayıcı sursatları və improvizə olunmuş
partlayıcı qurğuları nəzərdən keçirəcəklər. Bədbəxt hadisələrin (insidentlərin)
təhlili də proqrama daxil edilmişdir.
Eyni zamanda iştirakçılara PSTM, zərərçəkmişlər
və insident yerlərinə dair hesabat formaları, normativ qaydalar və işlərin izah
olunması nəzərdə tutulur. Tamaşa, oyun və görüşlər kimi müxtəlif tədbirlər
vasitəsilə davranış dəyişməsi üsulları təqdim ediləcək. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə
əmək fəaliyyəti göstərən və həmin əraziyə səfər edən şəxslər üçün nəzərdə
tutulmuş İltizamnamənin praktiki tətbiqi də izah olunacaq. Günün sonunda
iştirakçıların bilikləri test vasitəsilə yoxlanılacaq.
Təlimin son günü proqramın ümumi nəticələrinin
təhlil edilməsi, əldə olunmuş biliklərin xülasələşdirilməsi, gələcək fəaliyyət
planlarının müzakirəsi və kursu müvəffəqiyyətlə başa vuran iştirakçıların rəsmi
sertifikatlarla təltif olunması ilə yekunlaşacaqdır.